Gelecek eşit dağılmıyor
Geçmiş yazılarımdan birinin başlığı “Ben yapay zekâ, geliyorum!” idi. Bilin bakalım kimden esinlendim? Kılıçdaroğlu gelemedi ama yapay...
İnsan + Yapay zekâ > İnsan
Yapay zekâyı anlıyor muyuz, yoksa yanlış mı anlıyoruz?” diye başlık koyacaktım. Sonra vazgeçtim. Doğrudan bir örnekle derdimi anlatmayı...
Çok kültürlülük
Bir tarafta bilim, bir tarafta günlük hayat ve icraat. Bilim akademisyenlerin işi. İcraat ve günlük hayat da siyasilerin ve bürokratların herhâlde....
İç-grup, dış-grup
Topluluklar arası ilişkiler, sosyal psikoloji ve grup psikolojisi başlıkları altında inceleniyor. 25 Ocak Cumartesi yazısında, dostum ve patronum...
Türkiye’de toplum bilimi - dün ve bugün
Geçen yazımı ‘uygulanmayan bilim yoktur’a yakın bir hükümle bağladım. Lineer cebir, grup teorisi gibi en soyut matematik dallarının bile...
Uygulamalı bilim uygulamasız bilim
Uygulamalı bilimler… Bu ifadeyi sıkça duyarız. Bunun ima ettiği bir ayrım var. Demek ki bilimler ikiye ayrılıyor. Uygulamalı bilimler ve uygulamasız...
Test eğitim değildir
Geçen yazımda orta öğretimizin düştüğü hâle “testkolizm” demiştim. Öğrenmenin, yeni bilgi ve daha önemlisi yeni beceri kazanmanın zevki...
Üç yılda üniversite
YÖK, muhtemelen önümüzdeki akademik yıldan itibaren üniversite öğrenimini üç yıla indirmeyi planlıyor.Bu mümkün mü? Mümkünse nasıl?Ders...
Soyut – Somut ve testkolizm
Okuyucularımın, “Hep hep tenkit, hep tenkit; yok öyle bedavacılık, biraz da çözüm yolu gösterin!” talimatından yola çıktık. Sonunda dertlerimizi...
Amerikan Lebensraum’u
Dünya barış ve güvenlik zamanlarından geçmiyor. Hakkın, hukukun, bırakın kendisini ne iddiası ne hikâyesi var. Günümüzü dünya tarihinin...
Tenkit tamam, peki çözüm?
Tenkit görevimiz. Eksik, yanlış, kötü gördüğümüzde susarsak görevimizi ihmal etmiş oluruz. Susmak ahlâklı da değildir. Tamam. Bunları yapabildiğimiz...
Değişmezler
Geçen yazılarımdan birinin başlığı şöyleydi: “Yapıyor çünkü yapabiliyor”. O yazıdaki hüküm iç siyasete aitti. Şimdi aynı başlığı...
İnsanlar bizi kazıklar
1 Aralık 2025’te bir anket açıklandı. Pew Araştırma Şirketinin güven anketi. (https://bit.ly/pew-guven ) Yaklaşık on beş gün sonra bizim...
Sirenlerin çağrısı – Dikkatsizlik çağı
Ailemden, dostlardan mesaj var mı diye elektronik postamı açıyorum. Köşeden bir “bildirim” tıngırdıyor. Bir siyasi demiş ki... Ona dönüyorum....
Yapay zekâ ile ısmarlama kitap
İnsan, icat edip kullandığı aletlerle insan. Hatta insanı “alet kullanan” diye de tarif edebiliriz. Etmişler de. Homo Habilis, becerikli insan...
Meraklı zamanların tam ortasındayız
Azerbaycan’da “ilginç” yerine “meraklı” diyorlar. Ben de ‘meraklı’yı öyle kullandım. Bir Çin bedduasını hatırlatarak gireyim: “Meraklı...
2010’da hazırlamıştık, şimdi nasipmiş
Ne yapmak istediklerini, nereye gitmek istediklerini bir türlü açıklamayan siyasiler, olan bitene kendilerinden biraz farklı yaklaşanlara hışımla...
Demokrasi, barış kardeşlik…
Max Weber, devleti şiddet tekeli diye tarif eder. Ülke sınırları içinde sadece devletin uyguladığı şiddet hukukidir.Siyasi tarihe bu bilgiyle...
Dünyaya nizâmât verenler
Kime kızıyorum… Dünyayı kendi akıllarına ve illa kendi çıkarlarına göre tanzim etmeye çalışanlara.Bir devirde son zamanların zıpçıktı...
Atsız: Zaman, mekân ve ruh
Edebiyat yalnız akılla yapılmıyor. Akla duygu da eklemek gerekiyor. Belki zor olan bu duygu bileşeni… Duygu yerine “ruh” da diyebilirsiniz....
Bilimsiz uçmak
Geçen Pazar Taha Akyol’un yazısının başlığı, “Türkiye Bilimin Neresinde?” idi. Rahmi Koç Bilim Madalyası alan Prof. Ufuk Akçiğit’in...
Onlar kratus biz demos
Nereye gidiyoruz? Hani adımlar atılacak da nedir bu adımlar? Komisyonda kimin ne dediği gizli. Kimin İmralı’ya gidip kimin gitmediği gizli…...
Yapıyor, çünkü yapabiliyor
Tekrarlayan iki hatamız var. Biri, soyutu görmeyip sadece ve sadece somutla uğraşmak. İkincisi, sebebe bakmayıp sonuçla uğraşmak. Belki bu ikisi...
Pinokyo
Siyasiler bir gün şöyle, ertesi gün böyle söyler. Sık sık bir önceki söylediklerinin aksini söylerler. Ya ahlak? Ne ahlakı. Hepimiz biliriz...
Hangi yapay zekâ?
Pek anlamlı bir soru değil bu. Kıran kırana rekabette biri, bir alanda bir milim öne geçse diğerleri oraya yüklenip bir santim fark atıveriyor....
Beyin gücünü arttıran alet
Gelişen teknolojiler ve gelişen salgınlar hakkında yazmak tehlikelidir. Epey bir yapay zekâ (YZ) yazısı yazmıştım. Salgın yazılarım da var...
Kültür ve büyüme
2025 Ekonomi Nobeli’ni üç kişi paylaştı. Daha doğrusu yarısını bir iktisat tarihçisi, Joel Mokyr aldı. Diğer yarısı da iki kişilik bir...
Niçin ileri gittiler?
Düşünce hayatımdan “Niçin geri kaldık?” sorusu hiç çıkmadı. Bu soru bir kitabıma da başlık oldu. Eh, seksen yıllık bir ömür. “Düşünce”...
Kayıp cüzdanlarla dürüstlük olimpiyatı
Sosyal medyada, kaybolup iade edilen cüzdanlarla ilgili bir grafik gördüm. Bir deney tasarlamışlar. Sözde kaybolmuş şu kadar cüzdanı izlemişler....
Değerler ve güçlü liderler
Bakalım ne zaman güçlü liderlere ve kurtarıcılara muhtaç olmayan bir toplum olabileceğiz?Ne zaman? Bu aslında cevabını bildiğim bir soru. Temel...
Neler tekrar edilmeli?
Bir zamanlar… Mazide… Gazetede her ne varsa ömrü 24 saatti. İster haber olsun ister yorum, fikir yazısı, köşe yazısı… Bir gün sonra, bunların...
Ceza ve müjde
Birçok konu gibi popülizmin de bir olumsuz bir de olumlu yüzü var. Doğru ifade: Menfi popülizm var, müsbet popülizm var. Popülizm deyince daha...
Toplum Çalışmaları Enstitüsü
Toplum Çalışmaları Enstitüsü (TÇE) Türkiye’nin STK göğünde bir kuyruklu yıldız.8 Ekim’de, Ankara Sheraton Oteli’nde Türkiye’nin Milliyetçilik...
Reform lazım reform
Daha çok darbe dönemlerinde şahit oldum: Askerlerin hepsi değil ama bir kısmı- mesela Nitekim Paşa öyleydi- bir sivil yönetim koltuğuna oturunca...
İki tarzı hükûmet
Devlet; milletin teşkilatı, millete hizmet eden örgüt, milleti yaşatan örgüt… Milletin diğer milletler arasında, milletler dünyasında hayatiyetini...
RTÜK out YTÜK in
ABD’de çocuklar zevk için eskisi kadar çok kitap okumuyormuş. Dünyaca ünlü PEW anket-araştırma şirketi 1984’ten beri Amerikan çocuklarına...
Paradigmalar ve NGramlar
Geçen pazar yazımda, paradigmaların değişmesini ele almıştım. Kamuoyuna hâkim, dünyanın nasıl işlediği görüşlerinin… Ana fikir, müdahalesiz...
Umut hakkı
Lütfen bir bakınız “umut hakkı” ne anlama kullanılıyor. Ne anlıyorsunuz umut hakkından? Öcalan’ın serbest bırakılmasını değil mi?...
Hâkim paradigma
Binlerce yıl, bazı sülalelerin Tanrı tarafından insanları yönetmekle yetkilendirildiği kabul edildi. Bir asiller hiyerarşisi vardı. Baron, kont,...
Yalnız kalırsanız sakın zina yapmayın e mi!
Bir arkadaşım, rahatsızlığını belli ederek anlattı. Kızı ortaokulda veya 4 + 4 + 4’ün ikinci dördünde. Din dersinde ölü yıkamanın nasıl...
Schrödinger’in kedisi
Pazar yazımı, bazen Sean Carroll’a bazen Steven Weinberg’e atfedilen, “Determinizmin duvarında Planck sabiti kadar bir çatlak var.” sözüyle...
Kimin arkasında kim var?
Okuyucu köşe yazılarında güncellik bekler. Hiç olmazsa çoğunlukla siyasetten bahsetmesini, siyasilerden haber vermesini ister. Eh okuyucu karşısında...
Sebep- sonuç, sebep- sonuç
24 Ağustos Pazar yazımda sosyal bilimlerde sebep-sonuç bağlantısı hakkında düşündüklerimi yazmıştım. Okuyucu pek ilgilenmeyecek diye de endişeliydim....
Dikta adım adım gelir
Diktatörlük bazen bir gecede gelir gibi görünür. Ancak bu, genellikle olağanüstü şartların - darbe, iç savaş, işgal - ürünüdür. Tarih...
Ben Fransızım ama siz Türk değilsiniz
Bu sütunda daha önce de yazdım. Pek de derin olmadığı anlaşılan devletimiz... Yok devletimiz değil tabii, iktidarımız, uzun ömrü-saltanatında...
Hızlanma hızlanıyor
Sosyal medyada 1950-70 doğumluları metheden bir yazı dolaşıyor. Bebekken hiç hazır mama ve hazır bez kullanılmadığından başlayıp bir dizi...
Sosyal bilimler bilim mi?
Sebep- sonuç bağlantısı yoksa, hadi daha yakışıklı ifadeyi kullanayım, determinizm yoksa bilim de yoktur. Bilime lüzum da yoktur.Bilim nedir?...
Mahallenin namusu
"Mahallenin namusu”, tarihî şehir hayatımızın önemli bir değeriydi. Acaba neden? İnsanların, komşularının davranışlarına bu hassasiyeti...
